Blognote|Just another WordPress weblog

Het leek te lelijk én te mooi om waar te zijn. En dat was het ook. ‘De Grote Donorshow’ van BNN was een ‘hoax’, een stunt, een spel om een heikel punt zonder verdere vertraging op de politieke agenda te krijgen. Het aantal mensen dat voor overlijden vrijwillig toestemt in het laten uitnemen van organen na de dood, in tegenstelling tot toestemming door nabestaanden, is schrikbarend laag. De wijziging van de Wet op de orgaandonatie heeft halverweg de jaren negentig desastreuze gevolgen gehad voor de transplantatiegeneeskunde. In tegenstelling tot méér donoren, leidde de wetswijziging juist tot minder donoren, en dus tot een afname van donororganen. Zo had de wetgever het natuurlijk niet bedoeld.

 Om nu achteraf niet het verwijt te krijgen dat ‘de politiek’ alleen maar handelt omwille van een sociaal wenselijke uitkomst, namelijk meer nieren, levers, meters dunne darm, andere organen en weefsels voor onze zieke naasten, is het systeem niet omgezet in een geen-bezwaar systeem. En daar zijn patiënten, patiëntenverenigingen, maar ook vele burgers het niet mee eens. Reden dus om aan de bel te trekken, zo moet BNN gedacht hebben. BNN heeft zijn oprichter verloren aan een nierziekte, dat moet een belangrijke rol hebben gespeeld, zo niet de enige.

De Donorshow, uitgezonden door BNN op vrijdagavond 1 juni jl. bracht een aangrijpend verhaal van een 37-jarige vrouw in de bloei van haar leven die plotseling ongeneeslijk ziek werd. Haar bloemenzaak moest ze verkopen, ze lijdt aan een hooggradig glioom, en heeft nog maar zes maanden te leven. Om een daad te stellen stelt ze een nier beschikbaar die nu kan worden uitgenomen om iemand anders een langer, maar vooral comfortabel en gezond leven te laten lijden. Met die sms-nier, want het publiek, TV kijkend Nederland bepaalt wie de nier krijgt. Maar de zeepbel klapt uiteen als Patrick Lodiers aan het einde van de show zegt dat een nier weggeven zelfs voor BNN te ver gaat. Tientallen televisie- en mediaploegen uit de hele wereld zijn verbolgen, bij de neus genomen, misleid door het nieuws dat de mondiale pers heeft gehaald. Van BBC tot Al-Jazeera, van CNN tot MedIndia. Het is natuurlijk prachtig om te zien dat het inderdaad nep is. Al had iedereen met een beetje verstand zich dit ook kunnen realiseren. Mijn voorspelling vooraf (niet opgeschreven, wel mondeling toegelicht natuurlijk) dat het allemaal acteurs zouden zijn is niet uitgekomen, de patiënten waren namelijk echt. En dat maakt het eigenlijk nog sterker.

Maar hoe nu om te gaan met de politieke en publieke commotie rond deze Donorshow? Men wilde over het algemeen té graag geloven dat BNN alle grenzen overschreed, dat de politiek dit niet kon laten gebeuren, dat Nederland haar aanzien in de wereld zou verliezen. En voornamelijk dat laatste baart mij zorgen. Premier Balkenende heeft zich in het bijzonder bekommerd om het signaal dat ons land zou uitzenden, om de afkeur van het buitenland en om de absurditeit van het fenomeen. Enkele citaten om dit wat kracht bij te zetten:

Balkenende: Donorshow schaadt imago Nederland – Elsevier, vrijdag 1 juni 17:04

Donorshow onethisch, wél discussie – Het Parool woensdag 30 mei 11:52

Donorshow roept veel weerstand op – Sp!ts woensdag 30 mei 14:20

Donorshow BNN is een cry for help – TweedeKamer.blogs.nl vrijdag 1 juni 00:22

Organ donor reality show to go on – Stuff.co.nz woensdag 30 mei 12:00

Helaas acht Balkenende belangrijker wat het buitenland van ons vindt, dan het oplossen van de problemen die we in Nederland hebben. Dat is zorgelijk. Het kan natuurlijk te maken hebben met het feit dat we hier mensen hebben rondlopen die anderen welbewust in onbewuste toestand voorzien van wat HIV-besmet bloed, en dat daarover weleens vragen uit de EU zouden kunnen komen. Ook het afwijzen van een Europese Grondwet twee jaar geleden zet nog steeds kwaad bloed in Europa. We mogen al bijna niet meer meedenken. Maar misschien komt alles wel goed als het buitenland maar denkt dat het hier goed gaat. Keeping up appearances!

Wat nog het meest bizar en ronduit stuitend is bij (de aanloop naar) de Donorshow, is het gebrek aan denken dat enkele medici hebben tentoongespreid. Het gaat hier om wetenschappers, niet het gemiddelde volk dat hele beltegoeden weg sms’t naar hun favoriete C-categorie BN-er opdat die volgende week mag dansen, schaatsen, zingen of nieren kweken. Zij zijn gehinderd door kennis van zaken, behoren zich overeenkomstig te gedragen, en van hen had ik toch verwacht dat zij hadden begrepen dat een potentiële ontvanger van een donornier in ieder geval wat bloedgroep, weefseltypering en antilichamen zou moeten matchen. Dat het dus wel héél onwaarschijnlijk is dat een cadeau-nier überhaupt getransplanteerd kan worden. Van hen had ik ook verwacht dat zij zichzelf wel vragen zouden stellen over de kwaliteit van de nier bij iemand die een intracerebrale maligniteit heeft in een zo ver gevorderd stadium dat dát de hele donatie wel eens in gevaar zou kunnen brengen. Van hen had ik ook verwacht dat zij zouden doorzien dat het hebben van een TV-show waarin je een nier kunt laten weg sms’en nog niet betekent dat daarmee geen wetten worden overtreden wanneer het tot transplantatie zou komen. Er zijn simpelweg te veel inhoudelijke problemen die een bom leggen onder de a priori geloofwaardigheid van het programma. Blijkbaar gelooft een deel van medisch Nederland dat het beter is zich te richten op de afschuwelijke notie dat medische noodzakelijkheid voor een ingreep geen randvoorwaarde meer is, dan op de eigen praktijk. Want helaas is me de afgelopen week weer duidelijk geworden op welke manier enkelen van ons met het belangrijke goed gezondheidszorg omgaan. Er gebeuren ernstigere incidenten, incidenten waarbij de televisie-nier zou verbleken. Maar daarover worden geen televisieprogramma’s gemaakt.

Een klein fragment van de show: